चीनमध्ये कागद बनवण्यासाठी बांबूच्या तंतूंचा वापर करण्याचा १७०० वर्षांहून अधिक जुना इतिहास नोंदवला गेला आहे. त्या काळी, कोवळ्या बांबूचा वापर करून, चुन्यात मुरवून सांस्कृतिक कागद बनवण्यास सुरुवात झाली. बांबूचा कागद आणि चामड्याचा कागद हे चिनी हस्तनिर्मित कागदाचे दोन प्रमुख प्रकार आहेत. नंतर, तांग राजवटीत कागद बनवण्याचे तंत्रज्ञान हळूहळू परदेशात पसरले आणि १९ व्या शतकात आधुनिक लगदा व कागद उत्पादन सुरू झाले, जे नंतर चीनमध्ये आणले गेले. कागद बनवण्यासाठी लागणाऱ्या कच्च्या मालाचा विस्तार बांबूच्या तंतूंपासून गवतापर्यंत आणि नंतर लाकूड इत्यादींपर्यंत झाला.
चीन हा एक मोठा कृषीप्रधान देश आहे, जिथे वनक्षेत्र कमी आहे. त्यामुळे, अनेक वर्षांपासून कागदनिर्मितीसाठी गव्हाचा पेंढा, भाताचा पेंढा, वेत आणि इतर वेगाने वाढणाऱ्या वनस्पतींच्या तंतूंचा कच्चा माल म्हणून वापर केला जात होता. अगदी विसाव्या शतकाच्या उत्तरार्धातही, याच प्रकारच्या कच्च्या मालापासून बनवलेली घरगुती कागदी उत्पादने ही चीनी बाजारपेठेचा मुख्य आधार होती. घरगुती कागदाच्या उत्पादनासाठी अशा कच्च्या मालाचा वापर करण्यामागे मुख्य कारण म्हणजे कच्चा माल सहज उपलब्ध होणे आणि उपकरणांची आवश्यकता कमी असणे हे होते. तथापि, या प्रकारच्या कच्च्या मालाचे तंतू लहान असतात, ते सहजपणे विरंजित होतात, त्यात अशुद्धता असते आणि सांडपाण्यावर प्रक्रिया करणे कठीण असते, त्यामुळे उत्पादनाचा दर्जा कमी असतो आणि आर्थिक फायदाही कमी मिळतो. गेल्या अनेक वर्षांपासून, लोकांची उपभोग पातळी कमी आहे, कच्च्या मालाचा वापर अत्यंत अविकसित आहे आणि संपूर्ण समाज आर्थिक विकासाच्या आणि पर्यावरण संरक्षणाच्या सौम्य युगात आहे. अशा परिस्थितीत, गव्हाचा पेंढा, भाताचा पेंढा आणि वेत यांसारख्या कच्च्या मालाचा वापर करून कागद बनवणाऱ्या उद्योगांना टिकून राहण्यासाठी अजूनही एक निश्चित बाजारपेठ आणि सामाजिक अवकाश आहे.
एकविसाव्या शतकात, चीनची अर्थव्यवस्था जलद विकासाच्या मार्गावर आहे, लोकांचे राहणीमान आणि घरातील वातावरणात अभूतपूर्व विकास झाला आहे, घरगुती कागदासाठी कच्चा माल म्हणून लाकूड वापरणारी उपकरणे आणि तंत्रज्ञान चीनी बाजारपेठेत मोठ्या प्रमाणात आले आहे, विशेषतः लाकडापासून लगदा बनवण्याचा दर जास्त आहे, त्यात अशुद्धता कमी असते, तो अधिक पांढरा असतो आणि तयार उत्पादन मजबूत असते; परंतु लगदा आणि कागदाच्या निर्मितीमध्ये मोठ्या प्रमाणात लाकडाचा वापर होतो, जे पर्यावरणाच्या संरक्षणासाठी अनुकूल नाही.
चीनमध्ये जंगलांचे क्षेत्रफळ तुलनेने कमी आहे आणि लाकडाची संसाधनेही तुलनेने कमी आहेत, परंतु चीनमध्ये बांबूची संसाधने खूप मुबलक आहेत. चीन हा जगातील बांबूचे उत्पादन करणाऱ्या काही मोजक्या देशांपैकी एक आहे, त्यामुळे चीनमधील बांबूच्या जंगलांना 'दुसरे जंगल' म्हणून ओळखले जाते. बांबूच्या जंगलांच्या क्षेत्रफळात चीन जगात दुसऱ्या क्रमांकावर आहे, तर बांबूच्या जंगलांच्या उत्पादनात जगात पहिल्या क्रमांकावर आहे.
लाकडी तंतूंपासून बनवलेला घरगुती कागद सर्वोत्तम मानला जाऊ शकतो, त्याचे स्वाभाविकच काही फायदे आहेत, परंतु बांबूच्या तंतूंपासून बनवलेल्या उत्पादनांचे फायदे देखील खूप स्पष्ट आहेत.
सर्वप्रथम, आरोग्य. बांबूच्या तंतूंमध्ये नैसर्गिक जीवाणूनाशक, सूक्ष्मजीवनाशक आणि जंतुनाशक गुणधर्म असतात, कारण बांबूमध्ये 'बांबू कुन' नावाचा एक विशेष पदार्थ असतो. सूक्ष्मदर्शकाखाली पाहिल्यास, बांबूच्या तंतूंव्यतिरिक्त इतर पृष्ठभागांवर जीवाणू मोठ्या संख्येने प्रजनन करू शकतात, तर बांबूच्या तंतूंपासून बनवलेल्या उत्पादनांवर जीवाणू केवळ प्रजनन करू शकत नाहीत, तर त्यांची संख्या कमी होते. २४ तासांच्या आत जीवाणूंचा मृत्यूदर ७५% पेक्षा जास्त असू शकतो, त्यामुळे बांबूच्या तंतूंपासून बनवलेली घरगुती कागदी उत्पादने दीर्घकाळ हवेच्या संपर्कात राहिली तरीही सुरक्षित आणि आरोग्यदायी राहू शकतात.
दुसरे म्हणजे, आराम. बांबूचे धागे तुलनेने बारीक आणि कापसापेक्षा ३.५ पट अधिक हवादार असतात, त्यामुळे त्यांना 'हवादार धाग्यांची राणी' म्हणून ओळखले जाते. म्हणूनच बांबूच्या धाग्यांपासून बनवलेल्या घरगुती कागदामध्ये हवा खेळती राहण्याची उत्तम सोय आणि आराम असतो.
तिसरे, पर्यावरण संरक्षण. बांबू ही एक पुनरुत्पादक वनस्पती आहे, ज्यात मजबूत प्रजनन क्षमता, लहान वाढीचे चक्र, उत्कृष्ट सामग्री आणि इतर वैशिष्ट्ये आहेत. त्याचबरोबर चीनमधील लाकूड संसाधने हळूहळू कमी होत असल्यामुळे, लोकांना कमी होत असलेल्या लाकडाची जागा घेण्यासाठी इतर सामग्री वापरायची आहे, त्यामुळे बांबू संसाधनांचा मोठ्या प्रमाणावर वापर केला जात आहे. यामुळे सामाजिक-आर्थिक विकासाच्या आणि लोकांच्या भौतिक व सांस्कृतिक जीवनाच्या गरजा तर पूर्ण होतातच, पण त्याचबरोबर चीनमधील बांबूच्या विपुल सामग्रीमुळे वापराच्या व्यापक संधीही निर्माण झाल्या आहेत. म्हणूनच, घरगुती कागद उद्योगात बांबूच्या तंतूंचा मोठ्या प्रमाणावर वापर होतो, आणि हे चीनच्या पर्यावरणाच्या संरक्षणासाठी एक चांगले पाऊल आहे.
शेवटचे कारण म्हणजे दुर्मिळता: चीन बांबूच्या वनसंपत्तीने समृद्ध आहे, जे जगाच्या २४% भागावर पसरलेले आहे. त्यामुळे, जगातला बांबू आशियात आहे आणि आशियातील बांबू चीनमध्ये आहे, असे म्हटले जाते. म्हणूनच, चीनच्या बांबू संसाधनांना प्रचंड आर्थिक मूल्य आहे.
पोस्ट करण्याची वेळ: ०५-सप्टेंबर-२०२४
