बांबूच्या लगद्यापासून बनवलेल्या कागदाची कहाणी अशी सुरू होते…

बांबूचा उगम
लिऊ सिक्षिन यांनी त्यांच्या 'द माउंटेन' या कादंबरीत, या घनदाट विश्वातील आणखी एका ग्रहाचे वर्णन केले आहे, ज्याला त्यांनी 'बुडबुड्यांचे जग' (बबल वर्ल्ड) म्हटले आहे. हा ग्रह पृथ्वीच्या अगदी विरुद्ध आहे. हे ३,००० किलोमीटर त्रिज्येचे एक गोलाकार अवकाश असून, ते त्रिमितीय खडकांच्या प्रचंड थरांनी वेढलेले आहे. दुसऱ्या शब्दांत सांगायचे झाल्यास, 'बुडबुड्यांच्या जगात' तुम्ही कोणत्याही दिशेने शेवटपर्यंत गेलात तरी, तुम्हाला एक घनदाट खडकांची भिंत आढळेल, आणि ही खडकांची भिंत सर्व दिशांना अनंतपणे पसरलेली आहे, जणू काही एका असीम विशाल घन वस्तूत लपलेला एखादा बुडबुडाच.

या काल्पनिक 'बुडबुड्याच्या जगाचा' आपल्या ज्ञात विश्वाशी आणि पृथ्वीशी नकारात्मक संबंध आहे, जे एक पूर्णपणे विरुद्ध अस्तित्व आहे.

आणि बांबूला स्वतःला 'बुडबुड्यांचे जग' असाही अर्थ आहे. बांबूच्या वक्र शरीरामुळे एक पोकळी तयार होते आणि आडव्या पेऱ्यांसोबत मिळून एक शुद्ध आंतरिक पोकळी तयार होते. इतर भरीव झाडांच्या तुलनेत, बांबू हे देखील एक 'बुडबुड्यांचे जग' आहे. आधुनिक बांबू पल्प पेपर हा व्हर्जिन बांबू पल्पपासून बनवलेला आणि आंतरराष्ट्रीय पूर्णपणे स्वयंचलित उपकरणांनी तयार केलेला एक आधुनिक घरगुती कागद आहे. दैनंदिन गरजेच्या वस्तूंच्या निर्मिती क्षेत्रात बांबू पल्पच्या वापराकडे अधिकाधिक लक्ष दिले जात असल्यामुळे, लोकांमध्ये बांबू पेपरची वैशिष्ट्ये आणि इतिहासाबद्दलची उत्सुकता वाढत आहे. असे म्हटले जाते की जे बांबू वापरतात, त्यांना बांबूचा उगम माहित असलाच पाहिजे.

बांबूच्या कागदाच्या उगमाचा मागोवा घेतल्यास, शैक्षणिक समुदायात दोन मुख्य मतप्रवाह आहेत: एक म्हणजे बांबूच्या कागदाची सुरुवात जिन राजवंशात झाली; तर दुसरा म्हणजे बांबूच्या कागदाची सुरुवात तांग राजवंशात झाली. बांबूच्या लगद्यापासून कागद बनवण्यासाठी उच्च तांत्रिक आवश्यकता असतात आणि ही प्रक्रिया तुलनेने गुंतागुंतीची आहे. केवळ तांग राजवंशात, जेव्हा कागद बनवण्याचे तंत्रज्ञान अत्यंत विकसित झाले होते, तेव्हाच ही महत्त्वपूर्ण प्रगती साधता आली, ज्यामुळे साँग राजवंशातील बांबूच्या कागदाच्या मोठ्या विकासाचा पाया घातला गेला.

बांबूच्या लगद्यापासून कागद बनवण्याची प्रक्रिया
१. हवेत वाळवलेला बांबू: उंच आणि सडपातळ बांबू निवडा, त्याच्या फांद्या आणि पाने कापून टाका, बांबूचे तुकडे करा आणि ते मटेरियल यार्डमध्ये घेऊन जा. बांबूचे तुकडे स्वच्छ पाण्याने धुवा, त्यावरील चिखल आणि वाळूची अशुद्धता काढून टाका आणि नंतर ते रचण्यासाठी स्टॅकिंग यार्डमध्ये घेऊन जा. ३ महिने नैसर्गिकरित्या हवेत वाळवा, अतिरिक्त पाणी काढून टाका आणि ते वापरासाठी राखून ठेवा.
२. सहा-फेरी चाळणी: उतरवल्यानंतर हवेत वाळवलेला कच्चा माल स्वच्छ पाण्याने अनेक वेळा धुवावा, जेणेकरून चिखल, धूळ, बांबूची साल यांसारख्या अशुद्धी पूर्णपणे काढून टाकल्या जातील, आणि त्याला विनिर्देशांनुसार बांबूच्या चकत्यांमध्ये कापावे, आणि ६ वेळा चाळणी झाल्यावर राखीव ठेवण्यासाठी सायलोमध्ये ठेवावे.
३. उच्च-तापमानावर शिजवणे: लिग्निन आणि तंतुहीन घटक काढून टाका, बांबूच्या चकत्या सायलोमधून शिजवण्यासाठी प्री-स्टीमरमध्ये पाठवा, नंतर जोरदार दाब आणि दाबासाठी उच्च-शक्तीच्या स्क्रू एक्सट्रूडरमध्ये टाका, त्यानंतर शिजवण्यासाठी दुसऱ्या टप्प्यातील प्री-स्टीमरमध्ये टाका, आणि शेवटी औपचारिक उच्च-तापमान आणि उच्च-दाबाच्या बदली शिजवण्यासाठी २०-मीटर-उंच उभ्या स्टीमरमध्ये टाका. त्यानंतर उष्णता टिकवून ठेवण्यासाठी आणि शिजवण्यासाठी ते पल्प टॉवरमध्ये ठेवा.
४. कागदामध्ये भौतिक लगदा निर्मिती: संपूर्ण प्रक्रियेदरम्यान पेपर टॉवेलचा लगदा भौतिक पद्धतींनी तयार केला जातो. ही उत्पादन प्रक्रिया मानवी शरीरासाठी निरुपद्रवी आहे आणि तयार उत्पादनात कोणतेही हानिकारक रासायनिक अवशेष नसतात, जे आरोग्यदायी आणि सुरक्षित आहे. धुराचे प्रदूषण टाळण्यासाठी पारंपरिक इंधनाऐवजी नैसर्गिक वायूचा वापर केला जातो. विरंजन प्रक्रिया वगळली जाते, वनस्पती तंतूंचा मूळ रंग टिकवून ठेवला जातो, उत्पादनासाठी लागणाऱ्या पाण्याचा वापर कमी होतो, विरंजन प्रक्रियेतील सांडपाण्याचा निचरा टाळला जातो आणि पर्यावरणाचे रक्षण होते.
शेवटी, नैसर्गिक रंगाचा लगदा पिळून, वाळवून, नंतर पॅकेजिंग, वाहतूक, विक्री आणि वापरासाठी संबंधित मापांनुसार कापला जातो.