टॉयलेट पेपर उद्योगाच्या उत्पादनादरम्यान निर्माण होणारे सांडपाणी, टाकाऊ वायू, टाकाऊ अवशेष, विषारी पदार्थ आणि आवाज यामुळे पर्यावरणाचे गंभीर प्रदूषण होऊ शकते. सभोवतालच्या पर्यावरणावर परिणाम होऊ नये किंवा कमी व्हावा, यासाठी या प्रदूषणावर नियंत्रण ठेवणे, ते रोखणे किंवा त्यावर प्रक्रिया करून ते दूर करणे, हे टॉयलेट पेपर उद्योगाचा एक महत्त्वाचा भाग बनले आहे. टॉयलेट पेपर उद्योगामुळे होणारे जलप्रदूषणही गंभीर आहे. सांडपाण्यामध्ये (साधारणपणे प्रति टन लगदा आणि टॉयलेट पेपरसाठी ३०० टनांपेक्षा जास्त पाणी लागते), सेंद्रिय पदार्थांचे प्रमाण जास्त असते, जैवरासायनिक ऑक्सिजन मागणी (BOD) उच्च असते, तरंगते घन पदार्थ (SS) अधिक असतात आणि त्यात विषारी पदार्थ असतात. या पाण्याला एक विशिष्ट रंग आणि वास असतो, ज्यामुळे जलचर जीवांच्या सामान्य वाढीस धोका निर्माण होतो. याचा परिणाम औद्योगिक, कृषी, पशुपालन, रहिवासी, पाणी आणि पर्यावरणाच्या सुशोभीकरणावर होतो. अनेक वर्षांच्या संचयामुळे, तरंगते घन पदार्थ नदीच्या पात्रात आणि बंदरात गाळ साचवतात आणि हायड्रोजन सल्फाइडचा विषारी वास निर्माण करतात, ज्यामुळे दूरगामी हानी होते.
प्रदूषणाचे स्रोत: टॉयलेट पेपर उद्योगातील मुख्य प्रक्रिया म्हणजे कच्च्या मालाची तयारी, लगदा बनवणे, अल्कली पुनर्प्राप्ती, विरंजन, टॉयलेट पेपरची नक्कल करणे इत्यादी. कच्च्या मालाच्या तयारीच्या प्रक्रियेत धूळ, झाडाची साल, लाकडाचे तुकडे, गवताचा चोथा तयार होतो; लगदा बनवणे आणि अल्कली पुनर्प्राप्ती, विरंजन प्रक्रियेत धूर, धूळ, सांडपाणी, चुन्याचे अवशेष इत्यादी तयार होतात; टॉयलेट पेपरच्या नक्कल करण्याच्या प्रक्रियेत पांढरे पाणी तयार होते, या सर्वांमध्ये प्रदूषक असतात. टॉयलेट पेपर उद्योगामुळे पर्यावरणात होणाऱ्या प्रदूषणाचे जल प्रदूषण (तक्ता १), वायू प्रदूषण (तक्ता २) आणि घनकचरा प्रदूषण अशा ३ प्रकारांमध्ये वर्गीकरण करता येते.
सडलेला लगदा, लगद्याचा गाळ, झाडाची साल, लाकडाचे तुकडे, गवत, गवताची मुळे, सिलिकायुक्त पांढरा चिखल, चुन्याचा गाळ, सल्फ्यूरिक लोहखनिजाचा गाळ, कोळशाच्या राखेचा गाळ इत्यादी घन कचरा जागेवर अतिक्रमण करतो आणि गढूळ पाण्यातून झिरपून जलस्रोत व भूजल स्रोतांना प्रदूषित करतो. टॉयलेट पेपर उद्योगात आवाजाचा त्रास ही देखील एक मोठी समस्या आहे.
प्रदूषण प्रतिबंध आणि नियंत्रणाचे दोन प्रकारांमध्ये वर्गीकरण करता येते: जागेवरच केली जाणारी निरुपद्रवी प्रक्रिया आणि जागेबाहेर केली जाणारी सांडपाण्याची प्रक्रिया.
याशी टॉयलेट पेपर संपूर्ण भौतिक प्रक्रियेद्वारे लगद्यापासून बनवले जातात. उत्पादन प्रक्रियेमुळे मानवी शरीराला कोणतीही हानी पोहोचत नाही. तयार उत्पादनात कोणतेही हानिकारक रासायनिक अवशेष नसतात आणि ते आरोग्यदायी व सुरक्षित असते. हवेतील धुराचे प्रदूषण टाळण्यासाठी पारंपरिक इंधनाऐवजी नैसर्गिक वायूचा वापर केला जातो. विरंजन प्रक्रिया वगळल्यामुळे, वनस्पती तंतूंचा मूळ रंग टिकून राहतो, उत्पादनासाठी लागणाऱ्या पाण्याचा वापर कमी होतो, विरंजन प्रक्रियेतील सांडपाण्याचा निचरा टाळला जातो आणि पर्यावरणाचे रक्षण होते.
पोस्ट करण्याची वेळ: १३ ऑगस्ट २०२४
