बांबूच्या सामग्रीमध्ये सेल्युलोजचे प्रमाण जास्त असते, तंतूंचा आकार बारीक असतो, तसेच त्यात चांगले यांत्रिक गुणधर्म आणि लवचिकता असते. कागद बनवण्यासाठी लागणाऱ्या लाकडी कच्च्या मालाला एक चांगला पर्याय म्हणून, बांबू मध्यम आणि उच्च दर्जाचा कागद बनवण्यासाठी लागणाऱ्या लगद्याची गरज पूर्ण करू शकतो. अभ्यासातून असे दिसून आले आहे की बांबूची रासायनिक रचना आणि तंतूंच्या गुणधर्मांमध्ये लगदा बनवण्याचे चांगले गुणधर्म आहेत. बांबूच्या लगद्याची कामगिरी शंकूच्या आकाराच्या वृक्षांच्या लाकडाच्या लगद्यानंतर दुसऱ्या क्रमांकावर आहे आणि ती रुंद पानांच्या वृक्षांच्या लाकडाच्या लगद्यापेक्षा व गवताच्या लगद्यापेक्षा उत्तम आहे. बांबूचा लगदा आणि कागद बनवण्याच्या क्षेत्रात म्यानमार, भारत आणि इतर देश जगात आघाडीवर आहेत. चीनची बांबू लगदा आणि कागदी उत्पादने प्रामुख्याने म्यानमार आणि भारतातून आयात केली जातात. लाकडी लगद्याच्या कच्च्या मालाची सध्याची कमतरता दूर करण्यासाठी बांबू लगदा आणि कागद बनवण्याच्या उद्योगाचा जोमाने विकास करणे अत्यंत महत्त्वाचे आहे.
बांबू वेगाने वाढतो आणि साधारणपणे ३ ते ४ वर्षांत त्याची कापणी करता येते. याव्यतिरिक्त, बांबूच्या जंगलांमध्ये कार्बन शोषण्याची तीव्र क्षमता असते, ज्यामुळे बांबू उद्योगाचे आर्थिक, पर्यावरणीय आणि सामाजिक फायदे अधिकाधिक ठळक होत आहेत. सध्या, चीनमधील बांबू लगदा उत्पादन तंत्रज्ञान आणि उपकरणे हळूहळू परिपक्व झाली आहेत, आणि बांबूचा कीस काढणे व लगदा बनवणे यांसारखी मुख्य उपकरणे देशांतर्गत उत्पादित केली जात आहेत. गुइझोउ, सिचुआन आणि इतर ठिकाणी मोठ्या आणि मध्यम आकाराच्या बांबू कागद निर्मिती उत्पादन लाइन्सचे औद्योगिकीकरण करून त्या उत्पादनात आणल्या गेल्या आहेत.
बांबूचे रासायनिक गुणधर्म
बायोमास पदार्थ म्हणून, बांबूमध्ये सेल्युलोज, हेमिसेल्युलोज आणि लिग्निन हे तीन प्रमुख रासायनिक घटक असतात, त्याव्यतिरिक्त त्यात अल्प प्रमाणात पेक्टिन, स्टार्च, पॉलिसॅकराइड्स आणि मेणही असते. बांबूच्या रासायनिक रचनेचे आणि वैशिष्ट्यांचे विश्लेषण करून, आपण लगदा आणि कागदासाठीचा पदार्थ म्हणून बांबूचे फायदे आणि तोटे समजू शकतो.
१. बांबूमध्ये सेल्युलोजचे प्रमाण जास्त असते.
उत्कृष्ट दर्जाच्या तयार कागदासाठी लगद्याच्या कच्च्या मालावर उच्च आवश्यकता असतात, ज्यानुसार सेल्युलोजचे प्रमाण जितके जास्त तितके चांगले आणि लिग्निन, पॉलिसॅकराइड्स व इतर अर्कांचे प्रमाण जितके कमी तितके चांगले. यांग रेंडांग आणि त्यांच्या सहकाऱ्यांनी बांबू (Phyllostachys pubescens), मॅसन पाइन, पॉपलर आणि गव्हाचा पेंढा यांसारख्या बायोमास सामग्रीच्या मुख्य रासायनिक घटकांची तुलना केली आणि त्यांना आढळले की सेल्युलोजचे प्रमाण मॅसन पाइन (५१.२०%), बांबू (४५.५०%), पॉपलर (४३.२४%) आणि गव्हाचा पेंढा (३५.२३%) असे होते; हेमिसेल्युलोज (पेंटोसन) चे प्रमाण पॉपलर (२२.६१%), बांबू (२१.१२%), गव्हाचा पेंढा (१९.३०%) आणि मॅसन पाइन (८.२४%) असे होते; तर लिग्निनचे प्रमाण बांबू (३०.६७%), मॅसन पाइन (२७.९७%), पॉपलर (१७.१०%) आणि गव्हाचा पेंढा (११.९३%) असे होते. यावरून असे दिसून येते की, चार तुलनात्मक सामग्रींमध्ये, लगदा बनवण्यासाठी वापरला जाणारा बांबू हा मॅसन पाइननंतर दुसऱ्या क्रमांकाचा कच्चा माल आहे.
२. बांबूचे तंतू लांब असतात आणि त्यांचे आस्पेक्ट रेशो मोठे असते.
बांबूच्या तंतूंची सरासरी लांबी १.४९~२.२८ मिमी, सरासरी व्यास १२.२४~१७.३२ मायक्रॉन आणि आस्पेक्ट रेशो १२२~१६५ असतो; तंतूची सरासरी जाडी ३.९०~५.२५ मायक्रॉन असते आणि वॉल-टू-कॅव्हिटी रेशो ४.२०~७.५० असतो, जो मोठ्या आस्पेक्ट रेशो असलेला एक जाड-भिंतीचा तंतू आहे. लगद्यासाठी लागणारे साहित्य प्रामुख्याने बायोमास पदार्थांमधील सेल्युलोजवर अवलंबून असते. कागदनिर्मितीसाठी चांगल्या बायोफायबर कच्च्या मालामध्ये सेल्युलोजचे प्रमाण जास्त आणि लिग्निनचे प्रमाण कमी असणे आवश्यक आहे, ज्यामुळे केवळ लगद्याचे उत्पादनच वाढत नाही, तर राख आणि अर्क देखील कमी होतात. बांबूमध्ये लांब तंतू आणि मोठा आस्पेक्ट रेशो ही वैशिष्ट्ये आहेत, ज्यामुळे बांबूच्या लगद्यापासून कागद बनवल्यावर प्रति एकक क्षेत्रफळात तंतूंची अधिक वेळा गुंफण होते आणि कागदाची मजबुती चांगली असते. त्यामुळे, बांबूची लगदा बनवण्याची क्षमता लाकडाच्या जवळपास असते आणि तो गवत, गव्हाचा पेंढा आणि उसाचा चोथा यांसारख्या इतर गवताच्या वनस्पतींपेक्षा अधिक मजबूत असतो.
३. बांबूच्या तंतूंमध्ये उच्च ताकद असते.
बांबू सेल्युलोज केवळ नूतनीकरणक्षम, विघटनशील, जैवसुसंगत, जलस्नेही असून त्यात उत्कृष्ट यांत्रिक आणि उष्णता प्रतिरोधक गुणधर्म आहेत असे नाही, तर त्यात चांगले यांत्रिक गुणधर्म देखील आहेत. काही विद्वानांनी १२ प्रकारच्या बांबू तंतूंवर तन्यता चाचण्या केल्या आणि त्यांना आढळले की त्यांचा लवचिक मापांक आणि तन्यता शक्ती कृत्रिमरित्या वेगाने वाढणाऱ्या वन लाकडाच्या तंतूंपेक्षा जास्त होती. वांग आणि त्यांच्या सहकाऱ्यांनी बांबू, केनाफ, फर आणि रॅमी या चार प्रकारच्या तंतूंच्या तन्यता यांत्रिक गुणधर्मांची तुलना केली. निकालांवरून असे दिसून आले की बांबू तंतूंचा तन्यता मापांक आणि शक्ती इतर तीन तंतुमय पदार्थांपेक्षा जास्त होती.
४. बांबूमध्ये राख आणि अर्काचे प्रमाण जास्त असते.
लाकडाच्या तुलनेत बांबूमध्ये राखेचे प्रमाण (सुमारे १.०%) आणि १% एनएओएच अर्क (सुमारे ३०.०%) जास्त असते, ज्यामुळे लगदा बनवण्याच्या प्रक्रियेदरम्यान अधिक अशुद्धता निर्माण होते. हे लगदा आणि कागद उद्योगातील सांडपाणी आणि सांडपाणी प्रक्रियेसाठी अनुकूल नाही आणि काही उपकरणांच्या गुंतवणुकीचा खर्च वाढवेल.
सध्या, याशी पेपरच्या बांबू पल्प पेपर उत्पादनांची गुणवत्ता EU ROHS मानकांच्या आवश्यकतांपर्यंत पोहोचली आहे, EU AP (2002)-1, US FDA आणि इतर आंतरराष्ट्रीय फूड-ग्रेड मानक चाचण्या उत्तीर्ण झाल्या आहेत, FSC 100% वन प्रमाणपत्र प्राप्त केले आहे, आणि चीन सुरक्षा आणि आरोग्य प्रमाणपत्र मिळवणारी सिचुआनमधील ही पहिली कंपनी आहे; त्याच वेळी, राष्ट्रीय कागद उत्पादन तपासणी केंद्राद्वारे सलग दहा वर्षे "गुणवत्ता पर्यवेक्षण नमुना पात्र" उत्पादन म्हणून याची नोंद झाली आहे, आणि चायना क्वालिटी टूरकडून "राष्ट्रीय गुणवत्ता स्थिर पात्र ब्रँड आणि उत्पादन" यांसारखे सन्मानही मिळाले आहेत.
पोस्ट करण्याची वेळ: ०३-सप्टेंबर-२०२४
